Altijd is Kortjakje ziek, Ellen Boonstra-de Jong en Anne Jongstra

Honderd jaar gezondheidszorg

Toen ik de titel van het boek zag, kwam er een glimlach op mijn lippen. Ik moest aan het liedje Altijd is Kortjakje ziek denken. Toen ik in dit prachtige boek ging bladeren, begon de eerste bladzijde met de regels van dit liedje.

Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar ‘zondags niet
’s zondags gaat zij naar de kerk
Met een boek veel zilverwerk
Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar ‘zondags niet.

In de inleiding staat dat áls er een naam bestaat voor de ziekte waaraan Kortjakje lijdt, die vast in de negentiende eeuw, of in het begin van de twintigste eeuw is bedacht.
Iets meer dan honderd jaar geleden is de basis gelegd voor de gezondheidszorg van vandaag.

Chirurgische instrumenten ter voorbereiding op een operatie

In die tijd worden allerlei handige diagnostische instrumenten en apparaten ontwikkeld. In 1819 doet hét symbool van de geneeskunde, de stethoscoop zijn intrede. Later komen er meer instrumenten om in het menselijk lichaam te kunnen kijken. In 1851 komt de oogspiegel. En in 1895 het röntgenapparaat.
In 1892 ontdekt Robert Koch de bacterie die tuberculose veroorzaakt, en in 1883 de verwekker van Cholera.

En zo ging het in sneltreinvaart met de gezondheidszorg. Waar is de tijd gebleven dat een röntgenfoto nog 35 cent kostte. Veertig procent van de mensen overleed in die tijd aan een hartinfarct omdat de defibrillator nog niet uitgevonden was. Kinderen met witte gezichtjes die naar een sanatorium gingen voor frisse lucht. Toen was er nog de schoolarts. En een huisarts die nog zelf zijn medicijnen bereidt.

Verpleegkundige hangt infuus aan

Het is te veel om op te noemen. De foto’s geven een prachtig beeld, soms met een glimlach van herkenning of een grimas van hoe het toen ging.
Even een reis terug in de tijd, over hoe destijds de werkers in gezondheidszorg deze moesten uitvoeren.

Sommige materialen voornamelijk voor de verpleging zijn te zien in het Florence Nightingale Instituut.

Eerder gepubliceerd op 12 Januari 2008

Informatie

Titel Altijd is Kortjakje ziek, Honderd jaar gezondheidszorg
Auteurs Ellen Boonstra-de Jong en Anne Jongstra
ISBN 9789055945450
Uitgeverij Scriptum